Zo kunt u uw kindsdeel opeisen

dinsdag 8 januari 2019

Het overlijden van (één van) uw ouders is een ontzettend verdrietige gebeurtenis. Waarschijnlijk is een erfenis wel het laatste waar u dan mee bezig wilt zijn. Toch heeft u hier als kind recht op. Oók als u als kind onterfd bent. In deze column vertellen wij hoe en op welk moment u uw kindsdeel kunt opeisen.

Wat is een kindsdeel?  

Een kindsdeel is een deel van de nalatenschap dat volgens de wet naar het kind gaat als een van de ouders overlijdt en er geen testament is opgesteld. Op het moment dat de andere ouder nog leeft, ontvangt hij of zij in dat geval de gehele erfenis (wettelijke verdeling). Het kind krijgt dan een vordering op zijn ouder en krijgt zijn deel pas als ook de langstlevende ouder overleden is. Eerder is het opeisen van uw kindsdeel dus niet mogelijk.

Voorbeeld

Stel, u komt uit een gezin van drie kinderen en uw moeder is onlangs overleden. Er is geen testament opgesteld en uw vader leeft nog. Ingeval een erflater (in dit geval: moeder) een niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot (in dit geval: vader) en een of meer kinderen als erfgenamen achterlaat, wordt de nalatenschap zo verdeeld dat de echtgenoot de goederen van de nalatenschap verkrijgt onder de verplichting om de schulden van de nalatenschap voor zijn rekening te nemen. De kinderen krijgen (enkel) een geldvordering op hun langstlevende ouder, géén spullen. Deze geldvordering is bovendien slechts onder bepaalde omstandigheden opeisbaar. Het is verstandig die (niet opeisbare) vordering direct vast te laten stellen zodat daarover later (wanneer deze vorderingen opeisbaar worden) geen discussie kan ontstaan over de omvang van die vordering. Daarover kan een van onze advocaten u natuurlijk adviseren. In dit geval worden de vordering (kort gezegd) als volgt berekend:

  • Uw vader (met wie moeder in gemeenschap van goederen was getrouwd): de helft van het gezamenlijk vermogen plus één vierde deel van het saldo van de erfenis van moeder;

  • Kind 1: één vierde deel van het saldo van de erfenis van moeder

  • Kind 2: één vierde deel van het saldo van de erfenis van moeder

  • Kind 3: één vierde deel van het saldo van de erfenis van moeder

Legitieme portie opeisen

Er wordt regelmatig gezegd dat kinderen niet kunnen worden onterfd. Hoe zit dat dan precies? Dit heeft te maken met de zogenaamde legitieme portie van kinderen. Kinderen hebben namelijk een bijzondere positie in ons erfrecht. Een legitieme portie is een soort gegarandeerd minimum dat een kind krijgt. Het is (kort gezegd) de helft van het gewone kindsdeel en betreft (slechts) een geldvordering op de erfgenamen dan wel in geval er wordt verdeeld overeenkomstig de wettelijke verdeling de echtgenoot. Het onterfde kind dat een beroep doet op diens legitieme portie wordt zodoende schuldeiser van de nalatenschap en wordt dus géén erfgenaam. Om die reden kan hij ook geen aanspraak maken op spullen.

Hoofdregel is dat de legitieme portie 6 maanden na overlijden opeisbaar wordt. Daarop bestaan wettelijke uitzonderingen, bijvoorbeeld ingeval de nalatenschap is verdeeld overeenkomstig de wettelijke verdeling. Onze erfrechtadvocaten kunnen u over deze en andere uitzonderingen adviseren. Verder kan ook erflater zelf bij testament beperkingen stellingen aan de opeisbaarheid van de legitieme portie, bijvoorbeeld door die opeisbaarheid te verbinden aan bepaalde opeisbaarheidsgronden. Bijvoorbeeld  door de opeisbaarheid te verbinden aan het overlijden van de langstlevende ouder of aan een hertrouwen van de langstlevende ouder. Ook daarover kunnen onze erfrechtadvocaten u adviseren. Het is niet zo dat een kind de legitieme portie automatisch ontvangt, het kind moet een beroep doen op de legitieme portie. Doe dit wel binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder, de termijn van 5 jaar is namelijk een vervaltermijn, wat betekent dat die termijn niet kan worden verlengd. Dat leidt ertoe dat een aanspraak op de legitieme portie 5 jaar na datum overlijden van de ouder komt te vervallen. Let wel: indien een belanghebbende die termijn van 5 jaar niet wil afwachten kan deze de legitimaris een ‘redelijke termijn’ stellen om te verklaren of hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen. Het laten verstrijken van die termijn leidt tot verval van een aanspraak, ongeacht of in dat geval 5 jaren zijn verstreken.

Juridisch advies van een advocaat

Het is belangrijk om bij een juridisch conflict tijdig naar een specialist te stappen voor juridisch advies. Een advocaat erfrecht kan u helpen om uw positie in kaart te brengen en - indien nodig - uw recht te halen.

Heeft u behoefte aan juridisch advies en bent u op zoek naar een ervaren specialist die zoekt naar oplossingen maar als het nodig is ook met een juridische vuist op tafel kan slaan? Neemt u dan contact op met onze erfrecht advocaten. Onze erfrecht advocaten bellen u terug wanneer het u uitkomt, desnoods buiten kantoortijden.

U leest hier meer over wat onze erfrechtspecialisten voor u kunnen betekenen. 

Terug naar overzicht